براى انسان محسوب مىشود ؟ فضيلتى كه اعتبار ارزش و جذّابيّت آن فقط تا هنگام مرگ براى انسان باقى مىماند ، و با خروج روح از بدن تمامى آنان به دست فناء و نابودى و بوتهء نسيان سپرده مىشود . نفوس عوام وصول به لذات معنوى را در دائره حواس صورى و برزخى مشاهده مىكنند نكتهء قابل دقّت اينجاست كه نفس بشر بنحو عموم بواسطهء تعلّق به عالم طبع و ابتعاد از عوالم معنا ، همچنان كه لذّات و مشتهيات نفسانى را در تحصيل به مادّيات و امور دنيوى ، اعمّ از مأكولات و مشروبات و البسه و مساكن و مراكب و رياسات و ساير اينها مىداند و براى وصول به آن از هيچ كوششى فروگذار نمىكند ، همينطور وصول به لذّات معنوى را در دائرهء حواسّ صورى و برزخى و امور غير عادى مشاهده مىكند ؛ من باب مثال : اگر مشاهده كنند فردى مارى را با افسون به دست گيرد همه به دور او جمع مىشوند ؛ و ليكن چنانچه فردى به مقدار ده دقيقه بخواهد حقيقتى از حقائق عالم وجود و توحيد را بيان كند ، چند نفر بيشتر به او توجّه نمىكنند و همه از دور او پراكنده مىشوند . اين مثال كمترين و كوچكترين نمونه‌اى است از امور غير متعارف ، تا چه رسد به مسائل و حوادث بالاتر و چشمگيرتر از إخبار امور خفيّه و تصرّفات در امور مادّى و طىّ الارض ، كه تمامى اين امور به حواسّ برزخى و مثالى انسان بازگشت مىنمايند ؛ و بين اينها و عوالم عرفان و توحيد و كشف حجابهاى نفسانى از زمين تا آسمان فاصله است . و لذا مشاهده مىشود كه اين دسته از افراد در ميان مردم از وجاهت و ارزش خاصّى برخوردارند ، و اطراف آنان را از توده‌هاى